RESERVA DA BIOSFERA - AREA DE ALLARIZ

O proxecto aprobado pola Fundación Biodiversidad ten como obxectivo principal a recuperación demográfica e socioeconómica da Reserva da Biosfera, tendo en conta os criterios de sustentabilidade ambiental, social e económica, que marcan as políticas de desenvolvemento sostible a nivel mundial, europeo e nacional.

O desenvolvemento deste proxecto céntrase en tres fases:

1. Primeiramente realizouse un diagnóstico previo no que se analizou a situación xeral do medio Rural, desde o punto de vista xeográfico, económico e social, así como unha análise en profundidade da situación da muller na Reserva da Biosfera. O equipo multidisciplinar conformado para o desenvolvemento deste proxecto traballou directamente no territorio, recollendo datos, analizando as posibilidades do territorio, ameazas, oportunidades,...

2. Definir as liñas de acción adecuadas capaces de reverter a situación a medio prazo. Estas forman parte do programa de loita contra o despoboamento a través da inserción sociolaboral das mulleres rurais no territorio que comprende a RB Área de Allariz. Neste programa definense os mellores instrumentos para loitar contra o despoboamento, sendo a participación das mulleres rurais unha das principais armas para a consecución dos obxectivos marcados.

3. (sen iniciar) Como último paso, procederase a elaborar un plan de avaliación e seguimento dos resultados obtidos derivados da súa aplicación na Reserva da Biosfera, este proceso realizarase a través da creación dun Observatorio Permanente sobre despoboamento e muller rural, na que participarán todos aqueles axentes sociais relacionados co desenvolvemento socioeconómico da Reserva da zona.

OBXECTIVOS ESPECÍFICOS DO PROXECTO
1. Mellorar a cualificación e formación específica destinadas á poboación feminina para o desenvolvemento de novas actividades económicas ligadas á Reserva da Biosfera.
2. Impulsar o aproveitamento dos recursos endóxenos locais por parte das mulleres rurais: Sobre todo dos produtos agroalimentarios mediante a implantación de marcas de calidade, denominacións de orixe e as etiquetas ecolóxicas.
3. Aumentar a implicación da poboación feminina na toma de decisións, a través da implantación de mecanismos de participación directa.
4. Contribuír ao mantemento do volume de poboación no ámbito da Reserva da Biosfera, a través da creación de emprego feminino e novo.
5. Diversificar a produción agraria mediante a promoción de actividades complementarias relacionadas co ambiente. Ex: micoloxía, castañicultura, pequenos froitos, plantas medicinais, aromáticas e condimentarias, apicultura, agricultura ecolóxica, turismo de natureza, gastronomía, caza e pesca, artesanía etc...
6. Fomento de actividades innovadoras como o teletraballo, o comercio electrónico de produtos locais, o telemarqueting, como na introdución das Tics no medio rural e o avance das condicións laborais das mulleres rurais. As tecnoloxías permiten desenvolver traballos a distancia para os que non é necesario desprazarse ás cidades.
7. Mellorar a oferta turística no ámbito da Reserva da Biosfera, potenciando especialmente o turismo rural, o turismo activo e a adopción da Carta Europea de Turismo Sostible.
8. Contribuír ao coñecemento e difusión dos valores ambientais e culturais da Reserva da Biosfera, especialmente, as que favorezan a dinamización sociocultural da poboación e a conservación adecuada da flora e fauna.

ACTIVIDADES QUE SE ESTÁN A DESENVOLVER
(en verde os xa executados ou en execución)

FASE 1: ANÁLISE E DIAGNÓSTICO PREVIO DA SITUACIÓN DE PARTIDA DA RESERVA DA BIOSFERA:
1.1.- Configuración dun Equipo Técnico Multidisciplinar formado prioritariamente por mulleres, labores de traballo de campo, recollida de información, enquisas, reunións con persoal técnico especializado e con organismos implicados no desenvolvemento territorial da zona, tratamento da información, etc...
1.2.- Análise da Situación da Muller no medio Rural da RB: A Situación Demográfica Económica e Social, A Formación da Muller Rural, Ameazas e Oportunidades para a muller rural da Análise da Situación no medio Rural.

FASE 2: ELABORACIÓN DO PROGRAMA CONXUNTO DE LOITA CONTRA O DESPOBOAMENTO A TRAVÉS DA INSERCIÓN SOCIOLABORAL DAS MULLERES RURAIS NA RB:
2.1.- Análise e definición de actividades sostibles como motor de desenvolvemento económico e inserción sociolaboral da muller rural nas RB.
2.2.- Definición de actuacións concretas e desenvolvemento de proxectos piloto para a inserción sociolaboral das mulleres rurais da RB Área de Allariz. Esta actividade inclúe a asesoría e información para a posta en marcha dos proxectos concretos e o Coaching ou titorización de proxectos empresariais.
2.3.- Programa de formación e capacitación para a inserción socio laboral das mulleres rurais: Xornadas sobre innovación rural, curso sobre novos xacementos de emprego, curso sobre xestión e calidade turística, talleres de emprego e cooperativas, viabilidade dos negocios no medio rural, creación de empresas, axudas e subvencións, visitas e prácticas en empresas.
2.4.- Creación dunha Rede ou Foro de Cooperación en materia de despoboamento e muller rural na Reserva da Biosfera: Trátase dun instrumento de intercambio e transferencia de experiencias entre as RB implicadas e outras Reservas da Biosfera. Dentro do ata se debaterá sobre diversos temas que afectan á muller rural. Celebraranse reunións periódicas en cada un dos territorios e dentro do ata poderán participar todos os colectivos sociais das RB e en espacial o das mulleres rurais. As conclusións deste Foro utilizaranse para a elaboración do Programa de Loita contra o Despoboamento.
2.6.- Participación pública e información cidadá: Unha vez estea elaborado o programa de actuación someterase a un proceso de información pública, de tal xeito que as propostas recibidas formarán parte de devandito programa.
2.7.- Divulgación e difusión do proxecto: O Programa de loita contra o despoboamento a través da inserción sociolaboral das mulleres rurais, presentarase e explicará en todo o territorio que comprende á RB. Esta actividade realizarase a través da divulgación nos medios de comunicación, a divulgación directa mediante cartelería e dípticos, a divulgación con colectivos no territorio e a celebración de xornadas.

FASE 3. - PLAN DE SEGUIMENTO E AVALIACIÓN DE RESULTADOS:
3.1.- Creación dun Observatorio permanente sobre despoboamento e muller rural na RB, na que participarán técnicos, expertos, asociacións de desenvolvemento rural, asociacións de mulleres, empresarios, ONGs, as administracións locais, sindicatos agrarios, asociacións profesionais, a poboación local, representantes doutras RB, etc...; é dicir, todos aqueles axentes sociais relacionados co desenvolvemento socioeconómico da Reserva da Biosfera. Dentro do ata se realizará un labor de avaliación e seguimento dos resultados obtidos ao pór en práctica o programa, desenvolveranse novas medidas e determinaranse as medidas correctoras pertinentes se os resultados non son satisfactorios.
3.2.- Definición dun sistema de indicadores de seguimento do Programa de Loita contra o Despoboamento.
3.3.- Elaboración de informes periódicos de avaliación por parte do Equipo Técnico Multidisciplinar que os trasladará aos integrantes do Observatorio.

ORZAMENTO TOTAL
O proxecto conxunto conta cun orzamento de 82.600€ Subvencionado ao 70% pola Fundación Biodiversidad

RESUMO DA ANÁLISE
Os datos recollidos polo equipo interdisciplinar, e que se plasmarán nun documento para trasladar á Fundación Biodiversidad confirman e corroboran a situación da muller no medio rural, os seguintes puntos resumen esta análise:
• A poboación feminina e porcentualmente maior no territorio
• O desemprego afecta de xeito importante, e de maneira desequilibrada ás mulleres, respecto dos homes: traballos a tempo parcial, de baixa cualificación e peor remunerados poden definir este aspecto. Apesares disto, visivilízase unha luz ao final do túnel: as políticas de igualdade, de fomento do emprego, vehiculizadas polas institucións locais favorecen un cambio de rumbo
• O envellecemento da poboación impide e bloquea a incorporación, e en moitos casos o abandono, da muller ao mercado laboral.
• Os servizos de conciliación postos en marcha nos últimos tempos son favorecedores da inserción sociolaboral, mais en moitos casos aínda non nun grao óptimo.
• A dispersión da poboación limita a cualificación e capacitación das mulleres, en moitos casos a maior parte da formación realízase na capital da Provincia, é preciso diversificar territorialmente a formación, adaptada aos lugares (en temática e porcentaxe de alumnado)

CAPACITACIÓN E CUALIFICACIÓN
Un dos obxectivos deste proxecto é a cualificación das mulleres, favorecendo así a súa inserción sociolaboral; nos datos obtidos da análise do territorio visivilízase a necesidade de realizar accións formativas que sexan capaces de diversificar a produción agraria mediante a promoción de actividades complementarias relacionadas co ambiente. Ex: micoloxía, castañicultura, pequenos froitos, plantas medicinais, aromáticas e condimentarias, apicultura, agricultura ecolóxica, turismo de natureza, gastronomía, caza e pesca, artesanía etc

Inicialmente programáronse as seguintes accións formativas:
• As herbas e froitos silvestres, elaboración de alimentos
• Cestería tradicional
• Desenvolvemento da micoloxía
• Agricultura ecolóxica: produtos de horta
• Profesionalización do turismo, mellora na atención ao cliente
• Turismo, coñecemento idiomático: inglés

Tódalas accións formativas levan complementados módulos de creación empresa e as súas modalidades.

Neste momento desenvólvense dúas accións formativas:
As herbas e froitos silvestres, elaboración de alimentos en Vilar de Santos e Cestería tradicional en Allariz